Kort antwoord
Je maakt een jaarplanning voor periodiek onderhoud vanuit de contracten, niet vanuit de agenda. Splits elk contract in losse taken. Geef elke taak een ritme en vaste maanden, per pand. Spreid de taken zo dat geen maand overloopt. Kijk daarna elke maand wat er had moeten gebeuren en niet gebeurd is. Een planning die zo is opgebouwd, kan zichzelf vullen.
Je kunt een jaarplanning voor periodiek onderhoud in een werkblad bijhouden of in software. Voor allebei werkt dezelfde opbouw. Je begint bij de contracten, geeft elke taak een ritme met vaste maanden, werkt per pand, en kijkt elke maand na wat er gemist is. Zo blijft de planning overzichtelijk, ook als je meer klanten krijgt en er meer mensen mee werken. Hieronder lopen we de stappen door. Eerst op papier of in Excel, daarna in software die het werk voor je doet.
Waarom begin je bij het contract?
Omdat in het contract staat wat je hebt beloofd. Een jaarplanning die losstaat van de contracten, is een lijst met goede voornemens. Pak daarom eerst elk lopend onderhoudscontract en schrijf op wat erin staat: welke taken, voor welke objecten, op welke panden, en hoe vaak. Staat er alleen “jaarlijks onderhoud”? Schrijf dat dan bij de volgende verlenging per taak uit. Meer daarover lees je in wat er in een onderhoudscontract moet staan.
Na deze stap heb je nog geen planning, maar een overzicht van alles wat je beloofd hebt. Dat kost wat tijd, en de rest bouwt daarop voort.
Hoe splits je een contract in taken?
In één contract zit bijna altijd meer dan één ritme. Een luchtbehandelingskast krijgt bijvoorbeeld vier keer per jaar nieuwe filters, twee keer per jaar een controle van de koolstoffilters en één keer per jaar een reiniging. Een brandmeldinstallatie heeft controles in een kort ritme en onderhoud in een langer ritme. Plan elk ritme als een eigen taak. Dan komt elke taak precies zo vaak terug als het contract zegt.
Leg per taak vier dingen vast:
- Wat er gebeurt, in de woorden die de monteur op de bon ziet.
- Hoe vaak: één, twee, drie, vier, zes of twaalf keer per jaar.
- In welke maanden. Dan kan het ritme niet schuiven.
- Voor welk pand of welk object, als het niet voor het hele contract geldt.
Waarom vaste maanden?
Reken je vanaf de vorige beurt, dan schuift het ritme met elke late beurt mee op. Valt een beurt een paar weken later, dan rekent de volgende vanaf die latere datum. Zo zit er na een paar jaar vijftien maanden tussen twee jaarlijkse beurten. Radar besteedde daar aandacht aan. In “Jaarlijks onderhoud: werken met vaste maanden” lees je hoe dat ontstaat.
Met vaste maanden gaat het anders. Filters horen in februari, mei, augustus en november. Valt de beurt van mei pas in juni, dan is die beurt te laat, en dat zie je. De beurt van augustus blijft gewoon in augustus. Het ritme herstelt zich vanzelf en drijft niet steeds verder weg.
Hoe verdeel je het werk over het jaar?
Valt veel werk in dezelfde maand, dan loopt die maand over. Spreid het werk daarom bewust. Een paar vuistregels die in de praktijk werken:
- Tel per maand hoeveel uur de taken samen kosten, niet hoeveel beurten het zijn. Een filterwissel kost een half uur, een kanaalreiniging een dag.
- Houd de drukke seizoenen in je branche vrij voor storingen. Koeltechniek heeft het in de zomer druk, verwarming en warmtepompen in de winter.
- Doe taken bij dezelfde klant, waar het kan, in dezelfde maand. Eén beurt met drie taken is goedkoper dan drie losse beurten.
- Moet de klant iets voorbereiden, zoals een keuken die stil moet liggen voor een reiniging? Kies dan een maand die voor de klant rustig is.
- Is er geen reden om een maand te kiezen? Verdeel dan gelijk: vier keer per jaar wordt elke drie maanden, twee keer per jaar elke zes.
Waarom per pand en per object?
Geef elk pand een eigen regel in de planning, ook als het om één klant gaat. Zo krijgt elk pand eigen beurten en zie je per pand wat er gedaan is. Voor objecten geldt hetzelfde. Staan er in een pand meerdere luchtbehandelingskasten, dan wil je per kast weten wanneer hij onderhoud kreeg. Geef daarom waar nodig ook elk object een eigen regel. De planning wordt dan langer, maar ook precies.
Hoe zie je wat er gemist is?
Dit deel maakt de jaarplanning compleet. Een planning die alleen zegt wat er moet gebeuren, zegt niets over wat er niet gebeurd is. Geef elke geplande beurt daarom een stand. Bijvoorbeeld: open, bon klaargezet, ingepland, bevestigd door de klant, gedaan en gemist. Staat een beurt aan het eind van zijn maand niet op “gedaan”, dan is hij gemist. Dat moet opvallen, met een kleur, een lijst of een melding.
Maak er een vaste gewoonte van. Op een vaste dag, bijvoorbeeld de eerste werkdag van de maand, kijkt iemand naar de gemiste beurten. Die persoon belt de klanten en spreekt een nieuwe datum af. Zo houd je zelf de regie, en weet de klant waar hij aan toe is.
Hoe bouw je dit in Excel?
Dat kan, en met weinig klanten is het een goed begin. Maak een werkblad met op elke regel één taak bij één pand: klant, pand, object, taak, aantal keer per jaar. Zet daarnaast twaalf kolommen, januari tot en met december. Zet een kruisje in de maanden waarin de taak valt. Is de beurt gedaan, vervang het kruisje dan door de datum. Met voorwaardelijke opmaak kleurt Excel elk kruisje rood als de maand voorbij is.
Zo zie je in je jaarplanning wat er moet en wat gemist is. Een paar dingen doet Excel niet. Het zet de bonnen voor de komende maand niet klaar en werkt de stand niet bij als de monteur klaar is. Het voegt een nieuw contract niet als regels toe, en het waarschuwt je niet als een contract afloopt. Dat blijft handwerk. Wanneer software de moeite waard wordt, lees je in Excel of service- en onderhoudssoftware: wanneer overstappen.
Hoe vult de planning zichzelf?
In ServCycle leg je in het onderhoudscontract per taak vast hoe vaak en in welke maanden, als het moet voor één pand of één object; vul je geen maanden in, dan worden de beurten gelijk over het jaar verdeeld. De jaarplanning laat daaruit per maand elke beurt zien, met de stand erbij. De bonnen staan vanzelf klaar, rondt de monteur een bon af, dan staat de beurt op gedaan, en wat aan het eind van de maand niet gedaan is, staat rood. Niemand hoeft een tweede lijst bij te houden.
Wat kun je deze week doen?
- Maak het overzicht: elk contract, elke taak, elk pand, met het ritme dat erin staat.
- Geef elke taak vaste maanden en tel per maand de uren. Schuif tot geen maand overloopt.
- Spreek af wie elke maand de gemiste beurten nakijkt, en op welke dag.
- Zet aan het begin van elke maand de bonnen voor die maand klaar. Dan liggen ze klaar als je gaat inplannen.
Doe je dit één keer goed, dan hoef je voor elke volgende jaarplanning alleen het jaartal aan te passen. Wil je zien hoe dat er in software uitziet? Vraag de demo aan, dan zie je een gevulde jaarplanning.